Yağ Sürmenin Yanığa Faydası olabilir mi?

Yağ Sürmenin Yanığa Faydası Var mıdır?

Yüzyıllardır yanığa tereyağı sürmek halk arasında kullanılan bir yöntem,

Acaba ne kadar doğru?

Claudia Hammond

BBC Future

Bu inancı destekleyen şey ise 19. yüzyılda Prusyalı cerrah general Friedrich Von Esmarch‘ın savaşta kullanılmış ilaçlar hakkında yazdıklarıydı. Yanığın üzerine yağ sürülebileceğini belirtiyordu. Yağın sürülmesndeki amaç yanığın hava almasını, enfeksiyonu engellemek ve iyileşme sürecini daraltmak. İlkyardım fikrine katkılarından dolayı anılır; ama yanığa yağ sürme konusunda haklı mıydı sizce?

Yağ Sürmenin Yanığa Faydası olabilir mi
Yağ Sürmenin Yanığa Faydası olabilir mi

Çoğu insan bugün hağla kocakarı ilaçlarını kullanıyor zaman zaman. Ani acı duygusundan dolayı olsa gerek, en fazla çare bulunmaya çalışılan sorunlardan biri olmuştur.

M.Ö 1500 yıllarında Antik Mısır papirüslerinde, yanığa tedavi olarak çamur, dışkı, yağda pişmiş kurbağa ve mayalanmış keçi dışkısı uygulandığı anlatılır. M.Ö 400‘ lü yıllarda da Yunanlılar domuz yağı, Romalılar ise bal ve buğday kepeği karışımı, kül ve tıpa mantarı kullanıyordu.

Aileler o an hangi yolları uyguluyorlar?

Yakın zamanlarda İngiltere’nin Sheffield şehrinde doktorlar, hastanelerin acil servisine yanık vakasından dolayı getirilen çocukların üzerinde hala giysilerinin olduğunu görmişler. Oysa ki ısıyı tutmaması için yanma halinde giysi ve takı türü eşyanın derhal çıkarılması gerekir.

Bunun üzerine doktorlar ailelerin yanık ilaçları hakkında ne bildikleri araştırmaya karar verdi. ailelerin kaynar su dolu bir kabı çekerek üzerine dökmüş iki yaşındaki bir çocuk bulsalar ne yaplamları gerektiğini sordular. ailelern sadece yüzde 10’u doğru cevap vermiş, geri kalanı ise ”tereyağı, süt, sıvı yağ ve diş macunu gibi” işe yaramayan yollara başvuracaklarını söylemişti.

Araştırmacılar bunun panik atak duygusuna dayanan bir sorun olduğunu, gerçek olay anında aillerin doğru adımları atmasının daha daha güç almasından olduğunu düşünüyor.

Türkiye‘de yapılan araştırmalarda , çocukların yanması halinde ailelerin yüzde 25’nin soğuk su uyguladığı, yarısının ise yoğurt, diş macunu, buz, çiğ yumurta akı veya dilimlenmiş patates gibi uygun olmayan yöntemler kullandıklarının sonucuna varmışlardır.

Günümüzde bu kocakarı ilaçlarının neden kullanıldığını anlamak pekte zor değil. Yanık ilk anda çok acı verdiği için üzerine soğuk bir madde uygulamak acıyı azaltır düşüncesine kapılırlar. Ama bu ferahlama fazla sürmez; ayrıca yanığın havayla temasını kesersek ısıyı içerde tutacağı için derinin hala yanmaya devam etmesine neden olacaktır. Yüzeysel yanıklar kendiliğinden çabuk sürede iyilebilir; bu nedenle yanığın iyileşmesini bu maddelerin işe yaradığı gibi bir yanılgıya düşünülebilir.

Peki ne yapılmalıdır?

Peki, yanma durumunda ne yapmalıyız? İlkyardım uygulamaları ülkeden ülkeye değişiklik gösterebilir; fakat genel kural: Yanan kısımdaki giysi ve takıları çıkardıktan sonra yanığı en az 20 dakika boyunca akan soğuk su altında tutmak gerekir. Böylece üç saatlik bir rahatlayabilirsiniz.

Soğuk su yanan yeri uyuşturabileceği gibi, derinin yanmaya devam etmemesini sağlar. Bunun ayrıca yanığın daha çabuk iyileşmesine de yardımcı olduğu düşünülüyor.

Bazıları yanık halinde buza baş vurur; ama aşırı soğuk dokunun daha da zedelenmesine neden olabilir.

Daha sonra, enfeksiyon kapmasın diye yanığın ulunduğu bölgenin üzerine temiz bir bez ya da mutfakta kullanılan streç film örtebilirsiniz.

Yanığa tereyağı sürmek sadece katran gibi yapışkan bir maddeyle yanma durumunda iyi bir yol olarak düşünülebilir. Yağ bu gibi durumlarda bu tür maddelerin temizlenmesine, acının azaltılmasına ve doktorların yanığın durumunu daha iyi anlamasına yardımcı olabilir.

Kaynak: bbc.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here